www.bursadameydan.com
Ekonomideki sıkışıklık konut ve ofis üretiminde stokların artmasına neden olmuştur.
2002’den beri ekonominin motor gücü olan ve 170’den fazla sektöre doğrudan ya da dolaylı
etkileyen inşaat sektöründe sıkıntılar artmıştır.
Sektörün lokomotifi konutta 2017’de 1 milyon 450 bin satış yapılırken 2018 için beklenti 1,5
adet konut satışı olarak hedeflenmiştir. Bunun gerçekleşmesi oldukça güçtür. Çünkü faizlerin
artması ipotekli konut satışlarını yüzde 30 azaltmıştır. Sektörün önemli isimlerinden Coldwell
Banker Ülke Başkanı Gökhan Taş, “600 bin adet konut stoku var. Alınan 1,5 milyon
ruhsatla birlikte stok 2 milyonu geçiyor” demiştir. Fiili stok rakamının 600 binde kalması
için bile mevcut ruhsatı alınmışların tamamının satılması gerekiyor. Bu da 1,5 milyon
hedefinin gerçekleşmesine bağlı. Ancak piyasanın durumu ve faizler 2017’de
gerçekleşen satışların bile yakalanmasının olanaklı olmadığını göstermektedir.
REIDIN CEO'su Kerim Alain Bertrand, “Ocak 2018 Yeni Konut Fiyat Endeksi değerleri ele
alındığında; satış fiyatları için yüzde 0.85, kira değerleri içinse yüzde 0.26 artış olduğu
görülüyor. Hem satış hem de kiradaki artış oranlarının reel anlamda pozitif getiri
sağlamadığını söyleyebiliriz. İstanbul ve Ankara da reel artış gözlemlenmeyen illerden”
demiştir.
Ayrıca ofiste stok miktarının 1,5 milyon metrekareye çıktığı belirtiliyor. Bu da ortalama
100 metrekareden 15 bin ofis demektir. Sektör uzmanlarına göre ofislerdeki sıkıntı daha çok
genel ekonomik koşullardan kaynaklanıyor. Büyük ofislerden küçük ofislere geçilmesi
kiralama açısından bir hareketlilik yaratsa bile satışlarda durgunluğun her geçen gün arttığı
belirtilmektedir. Büyük illerde ofislerin yaklaşık yüzde 25’inin boş olduğu ileri
sürülmektedir.
Sektör yetkilileri kiraların 2015’e göre yüzde 30 düştüğünü belirtmiştir. Gelir elde etmek
amacıyla yapılan ofis yatırımlarında eskiden yatırımın geri dönüş süresi 10 yıl iken
günümüzde kiraların düşmesiyle birlikte 15 – 20 yıla arasında olmaya başlanmıştır. Bu
da ofis yatırımlarının azalmasına ve bazı projelerin üniversite, otel ve öğrenci yurtlarına
dönmesine yol açmıştır.
2000’li yılların başından yükselmeye başlayan AVM’de ise doygunluk nedeniyle AVM
yatırımları azalırken, artan döviz kuru nedeniyle kiracı kaybeden AVM'ler ise boş dükkanları
doldurmakta zorlanıyor. İstanbul'da AVM’lerin yüzde 20’si ekonomik olmaktan çıkmıştır.
113’ü İstanbul’da olmak üzere, Türkiye’de 435 AVM vardır. AVM’lerde yabancı yatırımcıların
azalması AVM’lerin boş kalmasını etkileyen önemli bir faktör olmuştur. AVM’lerde yeni
konsept tek başına bağımsız bir AVM yapmaktansa konut ve ofislerden oluşan karma
projelerin olduğu cadde mağazacılığı şeklindedir.
İstanbul, Ankara, İzmir gibi göç alan illerde konut talebindeki düşüş fiyatlarda biraz düşüşle
birlikte arttırılabilirken ofis ve AVM’lerde talep tamamen ekonomik nedenlerle olduğu için fiyat
düşüşleriyle talep artışı sağlanamamaktadır.
170 sektörü doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen inşaat sektöründeki kriz umarım
önümüzdeki dönemde aşılır.
Eğer gerekli tedbirler alınmazsa domino etkisiyle ekonomide büyük sorunlar yaşanır.

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Yap Yeni Üyelik

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.