Bakan Kurum: "Sıfır Atık'ta DOA dönemi başladı"

Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi, Türkiye'de Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA sistemi ile artık içecek ambalajları çöp yerine DOA makinelerine atılacak ve bu sayede geri dönüşümle ülke ekonomisine ham madde katkısı sağlanacak, plastiklerin doğaya karışması engellenecek, vatandaşlara ise ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli ödenecek. Her yıl 25 milyar ambalajın toplanacağı bu sistem ile Türkiye ekonomisine 30 milyar lira katkı sağlanması hedefleniyor.

Pilot uygulamalarla başlamıştı

DOA sisteminin ilk aşaması 2025 yılı şubat ayında pilot il olarak Sakarya'da başlatıldı. Temmuz 2025'te "7 Bölge 7 İl" sloganıyla DOA makineleri 7 bölgede belirlenen illere kuruldu. Bu pilot uygulama aşamasında vatandaşlara iade edilen depozitolu ambalajlar için 0,25 lira teşvik bedeli ödendi.

Türkiye DOA makineleri ile tanışıyor

DOA'nın 2'nci aşaması ise bugün itibarıyla başlıyor. Sistem Türkiye genelinde devreye alınıyor, ulusal entegrasyon süreci olan bu aşamada 81 ildeki 973 ilçede artık DOA makineleri hizmet vermeye başlayacak. Vatandaşlara, iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı karşılığında artık 1 lira teşvik bedeli ödenecek. Bugün itibarıyla 2 binin üzerinde DOA makinesi vatandaşın hizmetine sunuldu. Gün geçtikçe bu sayı artırılacak; mahalle, semt ve köy bazında makineler yaygınlaşacak. Yine bugün Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeler DOA sistemine geçecek. Bu işletmeler de DOA logolu içecek ambalajlarını artık çöpe atmayacak, biriktirip saha operatörlerine teslim ederek geri dönüşüme katkı sağlayacak.

Bakan Kurum: "Şişeni DOA'ya at, 1 lira kazan"

Yeni döneme ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yapan Bakan Kurum, "Şişeni DOA'ya at, 1 lira kazan. Sıfır Atık'ta DOA dönemi başladı. Depozito Yönetim Sistemimizi bugün Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde; her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar lira katkı sağlanacak. Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak, yapacağımız her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak" dedi.

"Makine sayısı gün geçtikçe artacak"

DOA'nın üçüncü ve son aşaması ise tam yaygınlaşma dönemi olacak. Bu aşamada DOA makinelerinin sayısı ülke genelinde artırılacak, mahalle, köy ve semt bazında makineler bulunacak. Vatandaşların makinelere erişiminin kolaylaşacağı bu aşamanın da tamamlanmasıyla DOA vatandaşın günlük hayatının bir parçası olacak.

DOA'ya iade nasıl yapılır?

Depozito Yönetim Sistemi, cep telefonlarına yüklenen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması ile entegre bir şekilde çalışacak. DOA logosu olan plastik ve cam şişeler ile alüminyum ambalajlar; DOA uygulaması ile çalışan DOA İade Makineleri'ne bırakılacak. Cep telefonlarına DOA uygulamasını yükleyenler, QR kod okutup iade ettikleri ambalajların bedelini dijital cüzdanlarında biriktirebilecek. Vatandaşa iade edilen her ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli ödenecek. Vatandaşlar biriken tutarı banka hesaplarına havale edebilecek, ATM'lerden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı iş yerlerindeki alışverişlerinde kullanabilecek.

DOA ile Türkiye kazanacak

DOA sistemiyle yılda 25 milyar ambalaj dönüşüme kazandırılacak. Ekonomiye yıllık 30 milyar lira katkı sağlanacak. Yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyeti düşecek. Düzenli depolama sahalarında alandan tasarruf edilecek. Ham madde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanılması ile emisyondan ve enerjiden tasarruf sağlanacak. Teknoloji transferi ve yerli üretimde ekonomiye katkı sağlanacak. Denizlerdeki plastik kirliliği azaltılacak. Kayıt dışı üretim engellenecek.