Yargıtay'dan emsal karar: Miras baskısı boşanma sebebi

Şiddetli geçimsizlik yaşayan çift Aile Mahkemesi’nde karşılıklı boşanma davası açtı. Tarafları dinleyen Mahkeme; davacı – karşı davalı erkeğe, davalı – karşı davacı eşine henüz hayatta olan babasından kalacak miras mallarına ilişkin psikolojik baskı yaptığı, bu baskıyı davalı kadının aile üyelerinin yanında da yaparak onu rencide ettiği gerekçesiyle ağır kusurlu buldu. Kararda, erkeğin kayınpederine de sürekli bana ‘orayı mı, burayı mı bırakacaksın’ diye baskı yaptığı hatırlatıldı. Miras sebebiyle hem eşini hem de eşinin babasını bunalttığı ve bu baskısının son zamanlarda daha da arttığı, ayrı yaşadıkları dönemde de eşi ve çocuklarıyla ilgilenmediği, çocuklarını görmek için hiç gelmediği dile getirildi. Kararda şöyle denildi: "Kadının ailesi ile ilgili ‘Senin annenden, ailenden yeter artık, bana çok karşı çıkıyorsun, kendini çok müdafaa ediyorsun’ şeklinde bağırarak cümleler sarf ettiği, bu sözleri alt komşularının duyabileceği kadar yüksek sesle bağırarak söylediği dolayısıyla eşini küçük düşürdüğü anlaşılmıştır. Davalı eşine ve çocuklara konuşurken sık sık ‘lan’ şeklinde hitap ederek argo konuştuğu, aşağılayıcı küçük düşürücü sözler söylediği, kaba davrandığı, eşine ailesinin yanında şerefsiz diyerek hakaret ettiği, agresif davranışlar sergilediği ortadadır. Erkeğin tam kusurlu olduğu gerekçesiyle kadının açılan davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına ve kadın için yoksulluk nafakası ile maddî ve manevî tazminata, erkeğin karşı boşanma davasının reddine karar verilmiştir.’’

Kararın erkek avukatı tarafından istinaf edilmesi üzerine devreye giren Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), kadın ve ailesine yüksek sesle söylediği sözlerin küçük düşürücü olmadığı gerekçesiyle kusur yönünden kararı yasaya aykırı buldu. Erkeğin; davalı eşine ve çocuklara konuşurken sık sık ''lan'' şeklinde hitap ederek argo konuştuğu, aşağılayıcı küçük düşürücü sözler söylediği, kaba davrandığı, davalı eşine ailesinin yanında "şerefsiz" diyerek hakaret ettiği, agresif davranışlar sergilediği şeklinde yüklenen kusurların yerinde olmadığı vurgulandı. Tespit edilen erkeğin kusurlu davranışlarının kadının kişilik haklarına saldırı niteliğinin bulunmaması nedeniyle kadının manevî tazminat talebinin reddine karar verildi. Karar taraf vekillerince temyiz edilince dava dosyası Yargıtay 2. Hukuk Dairesi gündemine geldi.

Miras derdine düşen erkek eşe kötü haber

Yargıtay, davalı-karşı davacı kadının ‘erkeğin sürekli hakaret ettiği’ iddiasının dinlenen tanık beyanları ile de ispatlandığına dikkat çekti. Bu eylemin erkeğe kusur olarak yüklenmesi gerektiğinin vurgulandığı kararda; hakaret eyleminin kadının kişilik haklarına saldırı teşkil eder niteliğinde olduğu hatırlatıldı. Aile Mahkemesi’nce kabul edilen ve gerçekleşen erkeğin ‘kadına babasından kalacak miras mallarına ilişkin psikolojik baskı yaptığı, bu baskıyı davalı kadının aile üyelerinin yanında da yaparak onu rencide ettiği’ yönündeki kararın hukuka yuğun olduğu dile getirildi. Davalının babasına da devamlı bu konuda baskı yaparak ‘orayı mı yoksa burayı mı bana bırakacaksın?’ diye sorduğu, bu hususta hem eşini hem de eşinin babasını bunalttığı ve bu baskısının son zamanlarda daha da arttığı belirtildi. Bu davranışlarının da kadının kişilik haklarına saldırı teşkil eder nitelikte olduğu anlaşıldığının altını çizen Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi’nce kadın yararına uygun miktarda manevî tazminata karar verilmesi gerekirken, hatalı kusur değerlendirmesi ve hatalı gerekçe ile kadının manevî tazminat talebinin reddine karar verilmesini doğru bulmadı. Bölge Adliye Mahkemesi kararının kusur belirlemesi ve manevî tazminat yönünden kadın yararına bozulmasına hükmedildi.