Yeni çağın gizli rahatsızlığı: 'Splenomegali'

Günlük hayatınızda, sebebi bilinmeyen bir yorgunluk hissediyor iseniz  bu yazıya odaklanmanızı öneriyoruz. Splenomegali 'Dalak büyümesi' vücutta birçok farklı fonksiyonu etkileyebilir ve bu da yorgunluk ve halsizlik hissetmenizi ya ısıra, nefes almakta zorlanma nıza da neden olabilir.

VÜCUDUMUZUN KORUMA

MEKANİZMASI

Dalak, vücutta lenfatik sistem olarak isimlendirilen yapının önemli bir parçasıdır. Lenfatik sistem hücresel atıkların temizlenmesi, sıvı dengesinin korunması ve hastalıklara karşı mücadele eden bağışıklık sistemi hücrelerinin üretimi ve aktifleştirilmesi gibi fonksiyonlara sahiptir. Bu sistem aynı zamanda iyileşme sürecinin bir parçası olarak inflamatuar yanıtın oluşturulmasında da önemli rol oynar. Kısacası

Dalak önemlidir. Çünkü kanın süzülmesine yardımcı olur. Dalakta üretilen beyaz kan hücreleri, bakterileri, ölü dokuları ve yabancı maddeleri içine alır. Kan içinden geçerken bunları kandan uzaklaştırır.

PEKİ SPLENOMEGALİ 'DALAK BÜYÜMESİ'

NEDİR?

Karın bölgesinin sol üst kadranında yer alan dalak; göğüs kafesinin içerisine, diyaframın altına ve midenin üst arka kısmına yerleşir. Yumruk şeklindeki bu organ sağlıklı bireylerde yaklaşık 70-200 gram ağırlığında ve 12 santimetre uzunluğundadır. Bu değerlerin üzerinde tespit edilen ölçümler splenomegali olarak ifade edilen dalak büyümesine işaret edebilir.

KAN DOLAŞIMINI

ETKİLER

Dalağın yaşa ve cinsiyete göre belirlenmiş boyutlarında normal kabul edilen sınırların üzerine çıkması dalak büyümesi olarak ifade edilir. Vücudun diğer bölümlerinde olduğu gibi dalak da zaman içerisinde gelişim gösterebilir. Bu gelişme süreci genellikle yetişkinlik dönemine kadar devam eder ve bu dönemden sonra dalak boyutu giderek azalır. Dalağın insan vücudundaki temel görevlerinden biri kanı filtrelemektir. Dalak, kan dolaşımındaki yaşlı, hasarlı ya da anormal yapıdaki hücreleri tespit ederek onları ortadan kaldırır. Bu hücreler için aynı zamanda bir depo işlevi gören bu organ kırmızı kan hücresi olan eritrositleri, kan pıhtılaşmasından sorumlu plateletleri ve enfeksiyonlara karşı mücadele eden akyuvarların bir kısmını bünyesinde saklayabilir.

BEYAZ HÜCRELERİN ÜTETİMİNİ

GERÇEKLEŞTİRİR

Hematolojik özelliklerine ek olarak dalak; kan dolaşımında bakteri, virüs ya da diğer hastalık oluşturma potansiyeline sahip mikroorganizmaları tespit etmesi halinde bu durumu ortadan kaldırmak adına lenfosit olarak isimlendirilen beyaz kan hücrelerinin (akyuvarların) üretimini gerçekleştirebilir.

NASIL TESPİT EDİLEBİLİR?

Dalak büyümesi (splenomegali) kavramı genel olarak 400-500 gram ağırlığında ve 12-20 santimetre uzunluğunda tespit edilen dalak için kullanılır. Çoğunlukla belirgin bir şikayete neden olmayan bu durum rutin fizik muayene sırasında tespit edilir. Normal boyutlardaki bir dalak fizik muayene sırasında ele gelmezken, büyümesi halinde kolaylıkla hissedilebilen bir organdır. Fizik muayene dışında dalak büyüklüğünün ortaya konulmasında ultrasonografi (USG), bilgisayarlı tomografi (CT) ya da manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi radyolojik tetkikler de kullanılabilir.

BELİRTİLERİ NELERDİR

Dalak büyümesi, birçok farklı belirti ve semptom gösterebilir. Ancak her kişinin belirtileri farklı olabilir ve ayrıca dalak büyümesine neden olan faktörler de belirtileri etkileyebilir. Genel olarak, dalak büyümesinin belirtileri şunlar olabilir: Ağrı ve şişkinlik: Dalak büyümesi, dalak dokusunun anormal şekilde büyümesine yol açabilir ve bu, dalakta ağrı ve şişkinlik duyulmasına neden olabilir. Ağrı ve şişkinlik, dalak çevresinde veya alt karnın sol tarafında hissedilebilir.Yorgunluk ve halsizlik: Dalak büyümesi, vücutta birçok farklı fonksiyonu etkileyebilir ve bu da yorgunluk ve halsizlik hissetmenize neden olabilir.Nefes darlığı: Dalak büyümesi, nefes darlığı hissetmenize neden olabilir. Bu, dalakın normal fonksiyonlarını etkilemesinden veya dalakın normalden daha büyük olmasından kaynaklanabilir.Mide bulantısı ve kusma: Dalak büyümesi, mide bulantısı ve kusma gibi sindirim sorunlarına yol açabilir.

RİSK FAKTÖRÜ NEDİR?

Dalak büyümesi, dalak dokusunun anormal şekilde büyümesidir ve birçok farklı faktör dalak büyümesine yol açabilir. Örneğin, hemokromatozis (demir fazlalığı) ve polisitemi vera (kan hücrelerinin fazla olması) gibi kan hastalıkları, dalak büyümesine yol açabilir.

Diğer risk faktörleri: Ayrıca, sigara içimi, alkol kullanımı, aşırı kilo ve obezite gibi diğer faktörler de dalak büyümesine yol açabilir.

Eğer dalak büyümesiyle ilgili bir şüpheniz varsa veya bu belirtilerden bir veya daha fazlasını duyuyorsanız, lütfen bir sağlık profesyoneliyle görüşün. Dalak büyümesi, birçok farklı sağlık sorununa yol açabilir ve önceden tanı konarak tedavi edilebilir.

HABER: Canan DENİZ