Çayı gerçekten seven bir milletiz. Hatta o kadar çok sevmişiz ki bir sürü söz söylenmiş çay ile alakalı. Hele bir tanesini gerçekten okunmaya yazılmaya değer bulduğum için sizlerle paylaşıyorum.

‘’ Güvenmek istiyorum, bir ömür çay içecek kadar. ‘’

Evet, kıymetli okuyucularım. Bir ömür boyu çay içecek kadar, sana güvenmek istiyorum. Evlilik niyeti ile mi yoksa arkadaşlık dostluk için mi söylenmiş bilemedim ama bir ömür boyu birlikte çay içilebilecek bir birliktelik gerçekten çok kıymetli. Belki de asrımızın genel sorunu insanlara güvenmek ya da tam tersi güvenememek.

İnşallah herkes bir ömür boyu birlikte çay içebileceği birini bulabilir. Bulabilirse kıymetini bilsin. Onu terk etmesin. Dostluklar şimdi zamanımızda ki gibi üç beş günlük olmasın.

Pazar pazarı caddesi üzerinde gezerken muhabbetim olan bir arkadaşıma rast geldim. Onun yanında da iki arkadaşı vardı. Sohbetimiz ayaküstü biraz uzayınca şurada birer çay içelim diye konuştuk ve bir kahvehaneye oturup birer çay söyledik.

Benim genel alışkanlığımdır. Masaya kendime çay söylerken masadaki başka kişilere de mutlaka sorarım çay içermişiniz diye. Evet, öyle de yaptım. Muhabbet uzayınca ilk söylediğimiz çaylar içilmişti, ikinci çayları da masaya istedik. Küçücük bardak, ne olacak, çay çok sıcak değilse şayet üç yudumda bardaktaki çay bitiyor.

Hesabı ödemek için tezgâha geçtim. Garson yüz seksen TL deyince bir afalladım. Farkına bile varmadan ‘’ Ne? ‘’ dediğimi hatırlıyorum. Ödemek için elimi cebime attığımda garson ‘’ abi masada on iki çay var. Yüz seksen lira yapıyor dedi. Ben parayı ödedim ama o an gerçekten çok para geldi bana. ‘Bu ne ya! Dedim kendi kendime. Sanki lokantada yemek hesabı öder gibi. Ödedik ödemesine de bu çayın maliyeti ne kadar arkadaş? ’ Yarıdan fazlası su, on beş lira olur mu hiç? ‘’ diye düşünürken abi bağlı olduğumuz odanın, çay bu sene yirmi lira olacak dediğini duydum deyince sadece sustum.

Ofisime geri döndüğümde çay ocaklarında ki bir bardak çayın hesabını çıkartmak için masama oturdum. Klasik bir hesap ile bir kilo çay şu kadar, işte şu kadar şeker gitse bu olur filan derken. Durduk yere ‘balık baştan kokar’ atasözü aklıma geldi ve hesabı bırakıp almış olduğumuz paket çayın maliyeti kaç liraya evirildi düşüncelerim.

ÇAYKUR’un 2025 yılı yaş çay alım fiyatlarını sizin ile paylaşıyorum. 2026 yılı verisi şu an elimizde maalesef yok. Tarım ve Orman Bakanlığının yapmış olduğu açıklamaya göre yaş çayın kilogram başına 25,44 TL olarak belirlemiş.

Oysa biz marketten almak istediğimizde yüz elli ile iki yüz altmış lira arasında değişkenlik gösteriyor. Tam olarak on kat fiyat farkı var. Anlaşılır gibi değil.

Çay diğer tarım ürünleri arasında bakımı en kolay mahsulümüz. Yılda da en az üç sefer hasat yapıldığını da bilmekteyiz. Evet, toplanması oldukça meşakkatli fakat bir iki ay gibi kısa zaman diliminde diğer birçok tarım mahsulüne göre çok daha fazla kar elde edile biliniyor. Bu da çay üreticisi için çok büyük bir avantaj.

Çay ekim alanına sahip olanlar her sene hasat zamanı, gerçekten iyi para kazanıyorlar. Geçen sene bir düğün bahanesi ile Rize’nin bir köyüne gittiğimde hane halkından birine laf olsun diye bunun gibi bir bahçenin dönümü ne kadar diye sorduğumu ve kimsenin sahip olduğu yeri satmadığını yıl bazında buralardan iyi para kazandıklarını, bahçeler yüzünden miras kavgalarının başladığını, ekilebilecek tek karış toprağın olmadığını da öğrenmiştim.

Bir başka duyduğum şeyde işsizliğin sürekli dile getirildiği ülkemde çay bahçelerinde çalışacak insan bulamamaları ve bu yöre halkının göçmenlere nazaran çok daha fazla yevmiye talep ettikleri ve bahçe sahiplerinin de bu ücret yüküne mecburiyetten katlandıkları. İşçilik yevmiyeleri bir yana birde ÇAYKUR’un vermiş olduğu taban fiyatın içerisine ‘alım yerlerine’ nakliyesi çaydan daha da pahalı olduğu söylüyorlar.

Tabii ki de çayın maliyetini yapamadım. Karma karışık bir problem. Birilerinin de gerçek ve doğru hesabı yapabildiğini düşünmüyorum. İşin içinden çıkılamayan bir durum.

Sonuç olarak bildiğim tek bir şey var o da marketten çayı çok pahalıya aldığımız. Devletimizin bu kadar pahalı çayı, böylesine çay seven halkına reva görmesi ne kadar doğru?

Son olarak çay fiyatları mutfağımıza daha ucuza gelmesini devletimizden talep ederken; es cümle..

‘Çay var içersen, ben var seversen, yol var gidersen…’ diyerek bu günkü yazımı sonlandırıyorum.