Şehir nedir?

Şehirli olmak ne demektir?

Bu soruların cevabını zihninde taşımayan birinden şehirli olmasını beklemek elbette mümkün değildir. Çünkü şehir dediğimiz şey yalnızca beton, asfalt ve yüksek binalardan ibaret değildir. Şehir, hafızadır; aidiyettir; ortak kültürdür.

Sosyolojik açıdan bakıldığında köy ile kent aynı insan kaynağından beslenir. Değişen sadece mekândır. Köy insanında gördüğümüz zaafları, kentte misliyle görmek mümkündür. Aradaki fark, kenti süsleyen neon lambaları ve göğe doğru yükselen binalardır. Kent, makyajla güzelleştirilmeye çalışılan bir yüzdür çoğu zaman.

Anadolu köy değildir. Anadolu; Selçuklu’dur, Osmanlı’dır. Daha açık söylemek gerekirse bu milletin insanlığa armağan ettiği medeniyetin adıdır. Medeniyet zannedildiği gibi köylerde mayalanmamış, oralarda sadece korunmaya çalışılmıştır. Asıl değişim şehirlerde yaşanmış, şehirler zamanla kimliğini kaybetmiştir.

Bugün Bursa’nın yaşadığı tam olarak budur.

Siyasi hiçbir gözlük takmadan söylüyorum:

Kim bu şehrin silüetini değiştiriyor, kimyasını bozuyorsa vebal altındadır.

Bursa, Osmanlı’ya başkentlik yapmış bir şehirdir. Bu şehirde bir taş yerinden oynatılırken bile iki kere düşünmek gerekir. Eski PTT binası yapıldığında Uludağ’ın silüeti bozuldu diye feryat edenler oldu. Haklıydılar. Ama aynı hassasiyet şehrin göbeğinde Doğanbey’de yükselen TOKİ blokları için neden gösterilmedi?

Bugün o bölgede trafik kilit, nefes almak zor. Bursa trafiğine her yıl yaklaşık 50 bin yeni araç ekleniyor, yollar aynı, şehir aynı. Yaşanamaz bir tablo ortaya çıkıyor. Bu sorunlar makyajla değil, kökten çözümlerle aşılabilir.

Bir de bu şehrin ruhunu taşıyan mekânlar vardır.

Mahvel gibi…

Setbaşı’ndan Heykel’e uzanan hatta “Mahvel’de bir çay içelim” denilen günleri bu şehrin eskileri çok iyi bilir. Bugün o Mahvel’in bir pilavcıya dönüştürüldüğünü duyuyoruz. Sayın Başkan Mustafa Bozbey de bunu açıkladı.

Yanlış, yanlıştır.

Mahvel, Bursalıların anılarının olduğu bir mekândır. Kim kiraladı, hangi şartlarda kiraladı, nasıl bu noktaya gelindi bilmiyorum. Ama bildiğim bir şey var: Mutlaka bu yanlıştan dönülmelidir. Mahvel aslına döndürülmelidir.

Bursa tarihi ve kültürel açıdan çok önemli bir şehir. Rahmetli Hikmet Şahin döneminde de, Recep Altepe döneminde de birçok tarihi yapı restore edilerek şehre kazandırıldı. Bugün bu mekânlar Bursalıların uğrak yerleri.

Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün de bu konuda somut adımlar atması artık kaçınılmazdır.

Bursa gibi bir şehrin çaresizlik içinde çırpınıp durmasına kimsenin gönlü razı değil. Bu kenti seven herkesin yerel bir duruş ortaya koyması gerekir. Bursa söz konusu olduğunda ön yargılarımızı bir kenara bırakmalı, haklıyı savunmalı, vicdanı felç eden suskunluğu terk etmeliyiz.

Susan ya da susturulan, kimsesiz, unutulmuş ve en acısı silik bir şehir olmayı Bursa hak etmiyor.

Geleceğimiz için Bursa konuşmalıdır.

Hepimiz konuşmalıyız