Çok sevdiğim bir söz var; “Verilen her emeğin karşılığı olmayabilir. Bazen insan kendi emeğini de çöpe atar. Karşılığı olmayan çaba, mücadele değil, bir anlamda hamallıktır.”

İnsan en çok da emeğinin hiçe sayıldığı yerde susar. Yada üzülür..

Bugün bu sözleri, tarlada, bahçede, alın teriyle mücadele eden, avuçları nasır tutmuş üreticilerimiz için kullanmak istiyorum.

Çünkü 2025'in ardından 2026 yılı da üretici açısından pek iç açıcı geçmiyor. Kiraz, şeftali, üzüm, incir, fındık, elma, armut... Say say bitmiyor. Neredeyse hangi ürüne baksanız üreticinin beklentisi karşılanmadı. Kimi ürün dalında kaldı, kimi para etmedi, kimi de maliyetini bile kurtarmadı.

Anlayacağınız, çiftçinin yüzü bu sezon da gülmedi.

Şimdi sıra zeytinde...

Peki zeytinde durum nasıl?

Ülke genelinde Muğla, Mersin, İzmir, Manisa ve Akhisar bölgelerinde hasat sezonunun erken başlamasıyla birlikte piyasadaki fiyatları araştırdım.

Açık kaynaklardan ve bölgeden gelen bilgilerden edindiğim verilere göre Muğla ve Mersin'de 200 dane, yani bir kiloda yaklaşık 200 adet zeytin bulunan ürünün 60 lira civarında alıcı bulduğu ifade ediliyor.

Aynı cins Gemlik tipi zeytin İzmir, Manisa ve Akhisar bölgesinde 75-80 liradan alıcı bulurken Bursa'da 85 liraya kadar çıktığı belirtiliyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var.

Bu fiyatlar, toplam ürünün ancak yüzde 30'una karşılık gelen iri kalibreli zeytin için geçerli. Bir kiloda 260-270 adet zeytin bulunan ürünün fiyatı ise 45 lira civarında.

Yağlık zeytinde durum daha da düşündürücü. Bursa'nın bazı ilçelerinde yağlık zeytinin 20-25 liradan ancak alıcı bulduğu ifade ediliyor.

Yani zeytin hasadı da diğer ürünler gibi üreticinin yüzünü güldürerek başlamadı.

Gelelim Bursa'nın en önemli gündemlerinden birine...

Marmarabirlik henüz alım fiyatlarını açıklamadı. Bu durum da üreticinin haklı olarak beklentisini ve eleştirilerini artırıyor.

Elbette Marmarabirlik'i değerlendirirken bir gerçeği de gözden kaçırmamak gerekiyor. Birlik, öncelikle kendi ortaklarının, yani üyelerinin ürününü almak üzere faaliyet gösteriyor.

Daha önce yapılan açıklamalarda bu sezon 64 bin ton zeytin alınmasının planlandığı belirtilmişti.

Oysa Marmarabirlik'e bağlı kooperatiflerin bulunduğu bölgelerde toplam zeytin üretiminin 400 bin tona kadar ulaştığı ifade ediliyor.

Aradaki farka bakar mısınız?

Bir tarafta yüz binlerce ton ürün, diğer tarafta 64 bin tonluk alım planı...

İşte asıl sıkıntı da burada başlıyor. Birliğe ortak olmayan üreticinin işi çok daha zor. Ürününü kime, hangi fiyata satacağını kara kara düşünüyor.

Dolayısıyla gözler şimdi Marmarabirlik'te. Üretici, piyasanın altında kalmayacak, emeğini koruyacak bir fiyat açıklanmasını bekliyor.

Esasen, bu yıl zeytin bol, para yine az!

Türkiye genelinde bu sezon yaklaşık 4 milyon ton zeytin rekoltesi beklentisi var. Ürün bol olunca insan ister istemez seviniyor. Ancak işin diğer tarafı var: Ürün bol ama fiyatlar aynı oranda üreticinin yüzünü güldürmüyor.

Görünen o ki bu yıl sofralarımızda zeytin, mutfaklarımızda da bol bol zeytinyağı olacak.Belki tüketici biraz rahat nefes alacak. Zeytinyağının fiyatı da üreticinin beklediği kadar yükselmeyecek gibi görünüyor.

Ama birileri sevinirken birilerinin üzülmesi de işin acı tarafı.

Çünkü tüketicinin ucuz yağ tüketmesi güzel de o yağı üreten çiftçi zarar ederse gelecek yıl ne olacak?

Çiftçi para kazanamazsa bahçesine nasıl bakacak, gübresini nasıl alacak, işçisinin ücretini nasıl ödeyecek?

Ağaçtan zeytini toplamak kolay mı sanıyorsunuz? Bir yıl boyunca verilen emeği, çekilen zahmeti bir kilo zeytinin fiyatına sığdırmak mümkün mü?

Çiftçinin derdi sadece ürününü satmak değil, emeğinin karşılığını alabilmek.

Sonuç olarak üretici bu sezon da umduğunu bulamadı. Kirazda, şeftalide, üzümde, incirde yaşanan hayal kırıklığının ardından şimdi zeytinde benzer bir tabloyla karşı karşıyayız.

Üreticinin beklentisi belli; Emeğinin karşılığını almak.

Çünkü çiftçi hamallık yapmak için değil, üretmek ve geçimini sağlamak için tarlaya giriyor.

Yoksa bu gidişle üreticinin duası da aynı olacak; Seneye inşallah!